रत्न वैदिक ज्योतिषशास्त्रमा नवग्रहका शान्त र सौम्य ग्रह मानिने 'चन्द्रमा' (Moon) को प्रतिनिधित्व गर्ने एक अत्यन्तै शुभ र प्रभावशाली रत्न हो। कुण्डलीमा चन्द्रमाको स्थिति कमजोर, क्षीण वा पीडित हुँदा त्यसबाट प्राप्त हुने नकारात्मक प्रभावलाई शान्त पारी सकारात्मक फल प्राप्त गर्न मोती धारण गर्ने गरिन्छ। यो रत्न धारण गर्नाले मानिसमा मानसिक शान्ति, धैर्यता, भावनात्मक स्थिरता र सकारात्मक सोचमा वृद्धि हुन्छ। स्वास्थ्यका दृष्टिले पनि यसले तनाव, अनिद्रा, अनिर्णयको स्थिति, रक्तचाप र पाचन प्रणालीसँग सम्बन्धित समस्याहरूबाट राहत दिलाउने ज्योतिषीय मान्यता छ। मोतीलाई सामान्यतया चाँदीको औंठीमा जडेर सोमबारको दिन वा पूर्णिमाको तिथिमा सम्भव भएमा गुरुबाट रत्न प्रतिष्ठा गरेर अन्यथा चन्द्रमाको बीज मन्त्र ॐ सों सोमाय नमः कम्तिमा १०८ जप गरी दाहिने हातको कान्छी औंलामा (Little Finger) ) धारण गर्नुपर्दछ |
रत्नहरू प्रायः राशि अनुसार, जन्मलग्न कुण्डली अनुसार र अहिले चलेका दशा अनुसार पनि लगाउने गरिन्छ। तथापि, केवल सामान्य राशि अनुसार भन्दा एकपटक ज्योतिष गुरुसँग परामर्श गरेर जन्मलग्न कुण्डली अनुसार लगाउनु अझ उत्तम हुनेछ। कुण्डलीमा चन्द्रमाको कारकत्व, पक्षबल र अन्य पापी ग्रहहरूसँगको दृष्टि वा युति (जस्तै राहु वा केतुसँगको ग्रहण दोष) लाई ध्यानमा नराखी रत्न धारण गर्दा विपरीत प्रभाव पर्न सक्छ। साथै, राहु वा केतु जस्ता चन्द्रमाका विरोधी ग्रहका रत्नहरूसँग मोतीको प्रयोग वर्जित मानिने भएकाले राम्रो ज्योतिषीसँगको परामर्श पछि मात्र यो रत्न कति तौलको कुन विधि गरेर कहिलेबाट कहिलेसम्म धारण गर्ने आदि बुझेर धारण गर्नु अझ उत्तम र फलदायी हुनेछ।
धारण गर्ने विधि
चन्द्रमा, चाँदीको औंठी दाँया हातको कान्छी औंलामा चन्द्र मन्त्रद्वारा मन्त्रणा गरेर सोमबार शुभ मुहूर्तमा लगाउने ।